CHOCIANÓW


  • Paac

    Paac

  • Pl. Wolnoci

    Pl. Wolnoci

  • Fontanna

    Fontanna

  • Ratusz

    Ratusz

Wigilia na Kresach, czyli wspomnienia naszych mieszkanek

Email Drukuj PDF

Ludmia Andruszko i Aniela Smalec przybyy na chocianowsk ziemi wkrótce po wojnie, w wyniku tzw. wysiedle Polaków z Kresów Wschodnich. Na Dolny lsk przyjechay razem ze swoimi rodzinami, zabierajc ze wschodu przede wszystkim wspomnienia oraz witeczne  tradycje, które do dzi goszcz w ich domach.

Dugie przygotowania

Wigilia pochodzi od aciskiego sowa „vigilia” i oznacza czuwanie, stra nocn oraz wart. Obecnie jest to oczywicie postna kolacja i  najwaniejszy moment obchodów Boego Narodzenia. Dawniej na Kresach Wschodnich nazywana bya równie kuti. Nazwa pochodzia od gównego na tych terenach dania wigilijnego o tej wanie nazwie. -Przygotowanie kutii zaczynao si ju od samego wyboru ziaren pszenicy. Wybierao si rcznie najlepsze ziarna! Zreszt ju przez cay listopad na wschodnich targowiskach, mona byo zobaczy handlarzy tym zboem- wspomina pani Ludmia Andruszko, która pochodzi z miejscowoci, znajdujcej si w obwodzie lwowskim. witeczne przygotowania zaczynay si ju w listopadzie i naleao zadba o kady szczegó tak, aby w dzie wigilijny mie wszystko przygotowane. –Praca w Wigili bya absolutnie zabroniona! Wszystko musiao by przygotowane wczeniej. Taki nawyk praktykujemy do dzi w naszych domach- dodaje pani Ludmia.

Ciki czas

-Przez cay rok dzieci zbieray zotka po cukierkach, by w okresie witecznym tworzy z nich mae ozdoby choinkowe. W caym kraju panowaa bieda i nie sposób byo dosta cokolwiek. Có za rado bya przy ich tworzeniu!- opowiada pani Aniela Smalec. –Wie, w której mieszkalimy otoczona bya zewszd ludnoci ukraisk. Tylko to nas ratowao przed spaleniem. Gdyby podpalili nasz wie, zaryzykowaliby poarem  u siebie, dlatego moglimy czu si w miar bezpiecznie. Gdy przychodzi okres Boego Narodzenia, choinka najpierw pojawiaa si w naszych domach, póniej Ukraicy zabierali je do siebie- wspomina Pani Aniela. –Mimo wszystko czu byo wyjtkow atmosfer tych dni.

witeczne zwyczaje

W pokoju zawsze staa choinka, a pod ni leao siano. Na wigilijnym stole nie mogo zabrakn 12 potraw, a wspóln kolacj, poprzedzaa zawsze modlitwa.  –Wród postnych potraw pojawia si barszcz czerwony, uszka, pierogi z kapust i grzybami, karp smaony, ryba w galarecie, czy te pieczone pierogi z kasz gryczan i grzybowym sosem oraz kutia- wymienia Pani Ludmia. – I obowizkowo opatek z miodem- dodaje.  W niektórych domach panowaa równie tradycja rzucania kuti. Najstarszy z rodziny nabiera yk tej potrawy, szed do sieni i rzuca ni o sufit. Jeli si przykleia, to wróyo szczcie caemu domowi. Tradycj byo pozostawianie jednego nakrycia wolnego dla osoby, która moga si pojawi oraz dzielenie opatkiem ze zwierztami. –Mówiono, e w Wigili podobno zwierzta przemawiaj ludzkim gosem. Opatek dla zwierzt pamitam, e by lekko róowy. Inny ni ten, którym amalimy si z rodzin- wspomina Pani Aniela. –Opatek mia swoje miejsce w domu. W kcie, na sianku czeka cierpliwie na kolejnych goci.

Po kolacji wszyscy domownicy oczekiwali przyjcia koldników. –To byo prawdziwe przedstawienie. W przepiknych strojach i mundurach modzi kawalerzy odgrywali sceny Boego Narodzenia- wspominaj Panie. –Po domach niosy si sowa najpikniejszych kold. Bo to cicha noc, cicha noc…
 
 

Informator



Wane i Poyteczne


21. września 2018

Imieniny obchodzą:
Bożydar, Hipolit, Mateusz